فصل دوازدهم فقدان سال اندوه 279 - اين ، نامى است كه رسول خدا ( ص ) براى سالى گذاشت كه در آن سيّد بطحاء ابو طالب بن عبد المطلّب و امّ المؤمنين خديجه - كه بهترين همسر براى بهترين مردان بود - وفات يافتند و به همين مناسبت آن حضرت اين سال را « سال اندوه » ناميد ، چه در اين سال دو ياور و دو دوست را از دست داد و پس از رحلت آن دو ديگر كسى از بستگان و خويشاوندان نيافت كه جاى آنها را پر كند . آن دو پيوسته با رسول خدا ( ص ) ابراز همدردى مىكردند و پشتوانه و پشتيبان او بودند و اجازه نمىدادند آزارى از سوى مشركان به وى برسد كه جان وى را تهديد كند . به همين سبب نيز رسول خدا ( ص ) در آن دو مايه‌اى براى آرامش و اطمينان خويش مىديد . يكى از اين دو ابو طالب بود كه پيوسته پيامبر ( ص ) را يارى مىداد . و از او دفاع مىكرد و هر آزار و سختيى را در راه خشنودى او تحمّل مىنمود و هميشه تلاش داشت تا او را شادمان و خشنود بدارد . در اين ميان قريش پيوسته اين عموى بزرگوار را در تنگنا قرار مىداد ، اما او همهء سختگيرى و تنگناها را به جان پذيرا مىشد تا رفتارى از او سر نزند كه برادرزاده‌اش را در مشكل قرار دهد . او همهء سرزنشهاى مردم را مىپذيرفت تا ملامت و سرزنش متوجّه برادرزاده‌اش نشود . من گواهى مىدهم كه هر كه سيرهء رسول خدا ( ص ) را بخواند نيز گواهى مىدهد كه